สมมติฐานของสูตรคำนวณค่า pip บน FxPro

เครื่องคำนวณค่า pip บนแพลตฟอร์ม FxPro ใช้สูตรมาตรฐานที่ยึดตามธรรมเนียมของตลาด Forex และ CFD โดยค่า pip ต่อ position จะได้จากสูตรพื้นฐาน
มูลค่า pip = (1 pip / อัตราแลกเปลี่ยนจากสกุลเงิน quote ไปเป็นสกุลเงินบัญชี) × ขนาด lot (เป็นหน่วย)
สมมติฐานแรกคือการกำหนดขนาด pip แบบมาตรฐาน: คู่เงินหลักที่แสดงทศนิยม 4 ตำแหน่ง เช่น EUR/USD, GBP/USD, AUD/USD กำหนด 1 pip เท่ากับ 0.0001 ส่วนคู่ที่มี JPY เป็นสกุลเงิน quote และแสดงทศนิยม 2 ตำแหน่ง เช่น USD/JPY, EUR/JPY กำหนด 1 pip เท่ากับ 0.01 ตามธรรมเนียมตลาดทั่วไป
ขนาด lot ถูกยึดแบบคงที่ 1 standard lot เท่ากับ 100,000 หน่วยของสกุลเงิน base และมูลค่า pip จะเพิ่มหรือลดตามสัดส่วนของจำนวน lot ที่เลือกอย่างเป็นเชิงเส้น เช่น 0.5 lot ได้ค่า pip ครึ่งหนึ่งของ 1 lot และ 2 lot ได้ค่า pip เป็นสองเท่า
สูตรถือว่าอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้คำนวณเป็นราคา ณ ขณะนั้นหรือค่าที่ผู้ใช้ระบุ และสะท้อนสภาพตลาดในช่วงเวลาดังกล่าวอย่างเพียงพอ หากสกุลเงินบัญชีตรงกับสกุลเงิน quote จะไม่ต้องมีการแปลงเพิ่มเติม แต่ถ้าไม่ตรงกันจะใช้อัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบันแปลงกลับไปเป็นสกุลเงินบัญชี
อีกสมมติฐานสำคัญคือมูลค่า pip ต่อหน่วยถือว่า "คงที่" ในช่วงการเคลื่อนไหวที่นำมาคำนวณ แม้ในทางเทคนิค เมื่อราคาเปลี่ยนไป ค่า pip ที่แท้จริงอาจขยับเล็กน้อย โดยเฉพาะเมื่อสกุลเงินบัญชีไม่ใช่สกุลเงิน quote แต่ผลกระทบนี้ถือว่าเล็กพอที่จะประมาณเป็นค่าคงที่เพื่อให้คำนวณได้รวดเร็วและตรงไปตรงมา
สูตรของเครื่องคำนวณไม่ได้รวมต้นทุนการเทรดอื่น เช่น สเปรด ค่าคอมมิชชั่น ค่าสวอป หรือ slippage เข้ามาในมูลค่า pip และถือว่าเลเวอเรจไม่มีผลต่อค่า pip ต่อ lot มีผลเฉพาะต่อ margin ที่ต้องใช้เปิด position เท่านั้น ผู้ใช้จึงควรใช้ผลจากเครื่องคำนวณเป็นฐานสำหรับวัดผลกำไร/ขาดทุนต่อ pip และเสริมด้วยการวิเคราะห์ต้นทุนอื่นด้วยตนเอง

ตามมาตรฐานตลาด Forex คู่เงินส่วนใหญ่ที่แสดงราคาเป็นทศนิยม 4 ตำแหน่งจะใช้ 0.0001 เป็น 1 pip ซึ่งครอบคลุมคู่ยอดนิยมอย่าง EUR/USD, GBP/USD และ AUD/USD ส่วนจำนวน pip ที่เคลื่อนไหวจริงในแพลตฟอร์มอาจแสดงเป็นทศนิยม 5 ตำแหน่ง แต่หน่วยที่ใช้ในสูตรยังยึด pip มาตรฐานที่ตำแหน่งที่สี่
สำหรับคู่เงินที่มี JPY เป็นสกุลเงิน quote ตลาดใช้ธรรมเนียมต่างออกไป โดยราคาแสดงเป็นทศนิยม 2 ตำแหน่ง และกำหนด 1 pip เท่ากับ 0.01 เช่น USD/JPY หรือ EUR/JPY เครื่องคำนวณจึงตั้งค่าเริ่มต้นให้สอดคล้องกับรูปแบบการแสดงผลนี้
ขนาด lot มาตรฐาน 1 lot = 100,000 หน่วยของสกุลเงิน base ถูกสมมติให้คงที่ตามปฏิบัติมาตรฐานในตลาดสากล การเปลี่ยนจำนวน lot จึงมีผลต่อมูลค่า pip แบบสัดส่วนตรง เช่น

• 0.10 lot (mini lot) ทำให้มูลค่า pip เหลือ 1 ใน 10
• 0.01 lot (micro lot) ทำให้มูลค่า pip เหลือ 1 ใน 100
  สมมติฐานเรื่องขนาด lot ที่ตายตัวช่วยให้ผู้ใช้สามารถคาดการณ์ผลตอบแทนต่อ pip ได้อย่างเป็นระบบเมื่อเปลี่ยนขนาด position

สมมติฐานหลักอีกข้อคือการใช้อัตราแลกเปลี่ยน spot ปัจจุบัน หรือราคาที่ผู้ใช้ระบุ เป็นตัวแปลงมูลค่า pip จากสกุลเงิน quote ไปเป็นสกุลเงินบัญชี ตัวอย่างเช่น

• บัญชีเป็น USD และเทรด EUR/USD: สกุลเงิน quote คือ USD ตรงกับสกุลเงินบัญชี มูลค่า pip จะคำนวณเป็น USD โดยตรง
• บัญชีเป็น EUR และเทรด EUR/USD: มูลค่า pip จะคำนวณเป็น USD ก่อน จากนั้นจึงใช้อัตราแลกเปลี่ยน EUR/USD ปัจจุบันแปลงกลับมาเป็น EUR
  โดยสมมติว่าอัตราแลกเปลี่ยนที่นำมาใช้นั้นเป็น snapshot ของตลาด ณ เวลานั้น และเพียงพอสำหรับการประมาณมูลค่าที่ใช้วางแผน position ในช่วงสั้น การเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินบัญชีกับสกุลเงิน quote ในระยะยาวจึงไม่ถูกรวมอยู่ในสูตร

ตัวอย่างโครงสร้างการแปลงค่า pip

สูตรที่ใช้คำนวณถือว่ามูลค่า pip แปรผันเชิงเส้นกับจำนวน pip ที่ราคาเคลื่อนไหว หาก 1 pip มีค่า 10 USD ใน position นั้น การเคลื่อนไหว 50 pip จะให้ผลกำไรหรือขาดทุนประมาณ 500 USD สมมติฐานนี้ตั้งอยู่บนแนวคิดว่ามูลค่า pip ต่อหน่วยไม่เปลี่ยนตลอดช่วงราคาที่นำมาพิจารณา
ในทางเทคนิค เมื่อราคาเปลี่ยนไประดับหนึ่ง โดยเฉพาะเมื่อสกุลเงินบัญชีแตกต่างจากสกุลเงิน quote ค่า pip ที่แท้จริงอาจขยับเล็กน้อยเนื่องจากอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้แปลงสกุลเงินเปลี่ยนไป อย่างไรก็ดี ปัจจุบันปฏิบัติโดยทั่วไปในตลาดจะประมาณให้มูลค่า pip คงที่ ณ ระดับราคาที่กำหนด เพื่อทำให้การประมาณความเสี่ยงและขนาด position ทำได้รวดเร็วและเข้าใจง่ายสำหรับการตัดสินใจในทางปฏิบัติ

เครื่องคำนวณค่า pip มุ่งเน้นที่การให้มูลค่าทางคณิตศาสตร์ต่อการเคลื่อนไหว 1 pip จึงละเว้นปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องกับการเทรดจริง ได้แก่

• สเปรดระหว่างราคา bid และ ask ไม่ได้ถูกนำไปเฉลี่ยเข้ากับมูลค่า pip
• ค่าคอมมิชชั่นต่อการเปิด-ปิดออเดอร์ (ถ้ามี) ไม่ถูกบวกเพิ่มเข้าไปในผลลัพธ์
• ค่าสวอปหรือค่าถือ position ข้ามคืนไม่ได้รวมอยู่ในการคำนวณ
• slippage ที่อาจเกิดเมื่อราคาขยับเร็ว ไม่ถูกสมมติไว้ในสูตร
  เลเวอเรจถูกถือว่าไม่มีผลโดยตรงต่อมูลค่า pip ต่อ lot แต่มีผลต่อเงินประกัน (margin) ที่ต้องใช้เท่านั้น ดังนั้นไม่ว่าผู้ใช้จะตั้งเลเวอเรจ 1:10 หรือ 1:500 มูลค่า pip สำหรับขนาด lot เดียวกันตามสูตรจะใกล้เคียงกัน

สำหรับการวางแผนการเทรด ผู้ใช้จึงควรใช้ค่า pip ที่คำนวณได้ร่วมกับการประเมินต้นทุนอื่น เช่น

• รวมค่าคอมมิชชั่นและสเปรดเพื่อดูจุดคุ้มทุน
• รวมค่าสวอปหากตั้งใจถือ position ข้ามคืนหลายวัน

แม้หลักการคำนวณจะเหมือนกัน แต่ขนาด pip หรือหน่วยการเคลื่อนไหวของราคาในแต่ละสินทรัพย์มีความแตกต่างกันตามข้อกำหนดสัญญา

• คู่เงิน Forex: ใช้รูปแบบ pip ตามมาตรฐานทศนิยม 4 หรือ 2 ตำแหน่ง ตามตัวอย่างด้านบน หากบัญชีเป็น USD และเทรด 1 standard lot ของ EUR/USD เมื่อราคาอยู่ใกล้ 1.0000 มักจะได้ค่า pip โดยประมาณ 10 USD ต่อ pip ตามธรรมเนียมในตลาด
• โลหะมีค่า เช่น XAU/USD, XAG/USD: มักกำหนดความเปลี่ยนแปลงของราคาในรูปแบบที่ต่างไป เช่น ทองคำใช้การขยับ 0.1 เป็นหน่วยที่มีความหมายทางการเทรด แทน 0.0001 เครื่องคำนวณจึงตั้งค่า pip size ให้ตรงกับข้อกำหนดของตราสารโลหะมีค่าแต่ละตัวโดยอัตโนมัติ
• CFD ดัชนีและหุ้นเดี่ยว: ในปฏิบัติการของตลาดมักใช้คำว่า "point" แทน "pip" โดย 1 point อาจเท่ากับการขยับราคา 0.01 หน่วยของสกุลเงิน quote ต่อ 1 หน่วยสัญญา ทั้งนี้ขึ้นกับข้อกำหนดเฉพาะของแต่ละ CFD แต่โครงสร้างการคำนวณยังยึดหลัก มูลค่าต่อหน่วยการเคลื่อนไหว × ขนาดสัญญา × อัตราแลกเปลี่ยน

การเข้าใจว่าขนาด pip หรือ point ของแต่ละตราสารถูกกำหนดไว้อย่างไร เป็นส่วนหนึ่งของสมมติฐานที่ต้องพิจารณาร่วมกับผลคำนวณจากเครื่องมือ

ผลลัพธ์จากเครื่องคำนวณค่า pip ถือเป็นค่าประมาณที่ออกแบบมาสำหรับสภาพตลาดปกติ และการวางแผน position ระยะสั้นถึงปานกลาง มีข้อจำกัดสำคัญที่ควรตระหนักดังนี้

• ในช่วงข่าวเศรษฐกิจสำคัญหรือสภาพคล่องต่ำ สเปรดอาจกว้างขึ้น และราคาที่ได้จริงอาจแตกต่างจากระดับที่ใช้ในสูตร
• อัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้แปลงมูลค่า pip กลับเป็นสกุลเงินบัญชีเป็นเพียง snapshot ณ เวลานั้น หากถือ position นานหลายวันหรือหลายสัปดาห์ การเปลี่ยนแปลงของอัตราแลกเปลี่ยนระหว่างสกุลเงินบัญชีและสกุลเงิน quote อาจสะสมเป็นผลกระทบที่มากขึ้น
• ความคลาดเคลื่อนระหว่างมูลค่าที่คำนวณได้กับมูลค่าจริงมักอยู่ในช่วงจำกัดภายใต้สภาพตลาดปกติ แต่สำหรับกลยุทธ์ระยะยาวควรตรวจสอบมูลค่า pip ใหม่เป็นระยะ

การใช้มูลค่า pip ที่ได้จากเครื่องคำนวณควรผูกเข้ากับการจัดการความเสี่ยงแบบเป็นระบบ เช่น

• กำหนดความเสี่ยงต่อดีลเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินทุน
• ใช้มูลค่า pip ร่วมกับระยะ stop loss และขนาด lot เพื่อให้ขาดทุนสูงสุดต่อดีลไม่เกินระดับที่ยอมรับได้
• ประเมินผลตอบแทนที่คาดหวังเมื่อกำหนด take profit โดยเทียบจำนวน pip กับมูลค่าต่อ pip ในสกุลเงินบัญชี

เมื่อเข้าใจสมมติฐานที่วางอยู่ใต้สูตรคำนวณ ผู้ใช้จะสามารถประเมินได้ว่าผลลัพธ์ที่แสดงเหมาะสมกับบริบทการเทรดของตนเพียงใด และควรเผื่อส่วนต่างเพิ่มเติมสำหรับต้นทุนและความผันผวนของตลาดในโลกจริงอย่างไร